Błękitno-zielona infrastruktura

Co to jest – w jednym zdaniu

Błękitno-zielona infrastruktura (w skrócie BZI) to sieć wody („błękit") i roślin („zieleń") w mieście, która świadomie zastępuje albo uzupełnia beton i rury, żeby miasto lepiej radziło sobie z deszczem, upałem i suszą.

Zamiast jak najszybciej odprowadzać deszczówkę rurami do kanalizacji, zatrzymujemy ją tam, gdzie spadła – w roślinach, glebie i małych zbiornikach. A przy okazji zyskujemy zieleń, cień i czystsze powietrze.

Skąd nazwa

• „Błękitna" część to wszystko, co ma związek z wodą: stawy, oczka wodne, niecki i rowy, do których spływa deszcz, zbiorniki na deszczówkę.
• „Zielona" część to rośliny: drzewa, krzewy, trawniki, łąki kwietne, zielone dachy i ściany.

Te dwie części działają razem – woda karmi zieleń, a zieleń zatrzymuje i oczyszcza wodę.

Cztery korzyści

1. Mniej podtopień. Podczas ulewy zwykłe rury szybko się zapełniają wodą lub nie są w stanie jej szybko odprowadzać i w efekcie zalewa ona ulice. Zieleń i przepuszczalne podłoże wchłaniają część deszczu na miejscu, więc do kanalizacji trafia go mniej i spływa wolniej.

2. Chłodniejsze miasto. Beton i asfalt nagrzewają się jak patelnia – to tzw. miejska wyspa ciepła. Woda i rośliny działają jak naturalna klimatyzacja: parują i dają cień, obniżając temperaturę nawet o kilka stopni.

3. Woda na suszę. Deszcz zatrzymany w glebie i zbiornikach nie ucieka od razu do rzeki – zasila rośliny i wody podziemne wtedy, gdy długo nie pada.

4. Czystsze powietrze i przyroda. Rośliny filtrują powietrze i wodę, a zieleń w mieście to dom dla ptaków, owadów zapylających i innych zwierząt. Do tego po prostu zielone miasto jest ładniejsze i przyjemniejsze do życia.

Z czego się składa – konkretne rozwiązania

Błękitno-zielona infrastruktura to wiele drobnych elementów rozsianych po mieście:

• Ogrody deszczowe – zagłębienia z roślinami, do których spływa woda z dachów i chodników i wsiąka powoli.
• Niecki i rowy bioretencyjne – obniżenia terenu obsadzone roślinami, które zbierają i przetrzymują deszczówkę.
• Stawy i zbiorniki retencyjne – magazynują większe ilości wody.
• Nawierzchnie przepuszczalne – chodniki i parkingi, przez które woda wsiąka w grunt zamiast z nich spływać.
• Zielone dachy i ściany – rośliny na budynkach, które chłodzą i zatrzymują deszcz.
• Drzewa, krzewy i łąki kwietne – chłodzą, dają cień i zwiększają bioróżnorodność.

Błękitno-zielona akupunktura, czyli jeden z elementów programu szwajcarskiego w Grudziądzu, to drobne interwencje w wybranych punktach miasta (place, skwery, fragmenty ulicy).

Jak to wygląda w Grudziądzu – „Zróbmy Klimat"

Rozwój błękitno-zielonej infrastruktury to jeden z filarów projektu. W praktyce oznacza to m.in.:

• Rewitalizację parków: Podworski Tarpno i Kuntersztyn – więcej zieleni, zatrzymanej wody i miejsc do wypoczynku.
• Błękitno-zielona akupunktura w punktach miasta – m.in. Plac Niepodległości, ulice Mickiewicza i Kwiatowa oraz dawny Ogród Jordanowski.
• Zagospodarowanie terenów wzdłuż Kanału Trynka i Rowu Hermana oraz przy Szkole Podstawowej nr 18.
• Zabezpieczenie skarp Kanału Trynka z rozwiązaniami retencyjnymi, ograniczające podtopienia.

Efekt: więcej terenów zielonych (dziś to niecałe 20% powierzchni miasta), mniejsze ryzyko podtopień, chłodniejsze miasto w upały i ładniejsza przestrzeń.

Co możesz zrobić u siebie – mała BZI w ogrodzie

Błękitno-zielona infrastruktura może znaleźć się na Twojej działce lub balkonie:

• Zrób ogród deszczowy – skieruj wodę z rynny do zagłębienia z roślinami zamiast do kanalizacji.
• Ustaw zbiornik na deszczówkę i podlewaj nią ogród.
• Ogranicz beton i kostkę – wybieraj przepuszczalne nawierzchnie, zostaw jak najwięcej trawy i roślin.
• Sadź drzewa i krzewy – cień chłodzi, a korzenie zatrzymują wodę.
• Załóż łąkę kwietną zamiast trawnika – mniej koszenia, więcej owadów i skuteczniejsza retencja.

W skrócie